Motosiklet zincirinin ölçü kodunda ilk rakam hatveyi (bakla aralığını), son iki rakam ise iç genişliği gösterir: 4xx zincirlerin hatvesi 12,7 mm (1/2 inç), 5xx zincirlerin hatvesi 15,875 mm (5/8 inç)'dir. 520, 525 ve 530 aynı hatvededir ama genişlikleri farklıdır; zincir, ön ve arka dişliyle aynı ölçüde olmalıdır.
Zincir kodu nasıl okunur?
| Kod | Hatve | Genişlik | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| 415 / 420 | 12,7 mm | Dar | Mobilet ve küçük hacimli motosikletler |
| 428 | 12,7 mm | Orta | 125–250 cc arası birçok motosiklet |
| 520 | 15,875 mm | 1/4 inç (6,35 mm) | 250–600 cc motosikletler, arazi ve yarış dönüşümleri |
| 525 | 15,875 mm | 5/16 inç (7,94 mm) | Orta ve büyük hacimli yol motosikletleri |
| 530 | 15,875 mm | 3/8 inç (9,53 mm) | Büyük hacimli ve ağır motosikletler |
Kodun sonunda “H” (ör. 428H) yer alıyorsa, aynı ölçüdeki zincirin daha kalın baklalı ağır hizmet versiyonu kastedilir. Tablo genel eğilimleri gösterir; motosikletinizin zincir ölçüsü kullanım kılavuzunda ya da eski zincirin baklalarında yazar.
O-ring, X-ring ve standart zincir
- Standart (O-ringsiz): Ekonomik ve hafif sürtünmelidir; sık yağlama ve ayar ister.
- O-ring: Pim ile burç arasındaki gres, lastik halkalarla içeride tutulur; ömrü daha uzundur.
- X-ring / Z-ring: Halka kesiti farklıdır; sürtünme O-ring'e göre daha düşük, ömür daha uzundur.
O-ring ve X-ring zincirlerde keçelere zarar vermeyen zincir temizleyici ve yağ kullanın. Temizlik ve gerginlik ayarını zincir dişli bakım rehberimizde adım adım anlattık.
Bakla sayısı nasıl belirlenir?
Bakla sayısı; ön ve arka dişlinin diş sayısına ve aks merkezleri arasındaki mesafeye göre değişir. Doğru yöntemler:
- Eski zincirin baklalarını sayın (kilit bakla dahil).
- Kullanım kılavuzundaki bakla sayısına bakın (ör. 120L).
- Dişli değiştirdiyseniz gerekli bakla sayısını zincir boyu hesaplayıcımızla bulun.
Zincirler genellikle uzun satılır ve zincir kesme aletiyle istenen bakla sayısına indirilir. Bakla sayısı her zaman çift olmalıdır; tek sayı ancak “yarım bakla” ile mümkündür ve önerilmez.
Kilit bakla: klipsli mi perçinli mi?
| Tip | Avantaj | Dikkat |
|---|---|---|
| Klipsli kilit | Özel alet gerekmez | Klips açık ucu zincirin dönüş yönünün tersine bakmalı |
| Perçinli kilit | Yüksek güçte daha güvenli | Perçin aleti ve doğru perçin çapı gerekir |
Dişli oranını değiştirmek
Son aktarma oranı, arka dişli diş sayısının ön dişli diş sayısına bölünmesiyle bulunur. 14 dişli ön ve 42 dişli arka dişli 3,0 oran verir.
- Ön dişlide 1 diş eksiltmek (ya da arka dişlide 2–3 diş eklemek) çekişi artırır, aynı devirde hızı düşürür.
- Ön dişlide 1 diş eklemek son hızı ve uzun yol konforunu artırır, kalkışı yumuşatır.
- Oran değişince kilometre saati sapabilir ve zincir boyu değişebilir.
Farklı dişli kombinasyonlarının hıza ve devire etkisini zincir dişli oranı hesaplayıcımızla karşılaştırabilirsiniz.
Zincir, dişlilerle birlikte değişir
Aşınmış dişliye takılan yeni zincir kısa sürede uzar; yeni dişliye takılan eski zincir de dişlileri bozar. Bu yüzden zinciri ve iki dişliyi zincir dişli seti olarak birlikte değiştirmek en ekonomik ve güvenli yoldur. Yalnız zincir ya da yalnız dişli arıyorsanız Zincir ve Ön ve Arka Dişli kategorilerine bakabilirsiniz.
Zincir uzaması nasıl ölçülür?
Zincir aşındıkça pim ve burçlar arasındaki boşluk artar ve zincir “uzar”. Bunu ölçmenin pratik yolu, zinciri gergin tutarken belirli sayıda baklanın boyunu ölçmektir:
- Arka tekerleği döndürerek zincirin alt kolunu gerdirin.
- Kumpas ya da çelik cetvelle 20 pim arasındaki mesafeyi ölçün (19 hatve).
- Ölçümü teorik değerle karşılaştırın: 520 zincirde 19 hatve 301,6 mm, 428 zincirde 241,3 mm'dir.
- Ölçüm, üreticinin servis sınırını (genellikle teorik değerin yaklaşık %1–2 üzeri) aşıyorsa zincir dişlilerle birlikte değiştirilmelidir.
520 dönüşümü nedir?
Bazı sürücüler 525 ya da 530 zincirli motosikletleri daha hafif ve daha düşük sürtünmeli 520 zincire dönüştürür. Bu işlem için zincirle birlikte ön ve arka dişlinin de 520 ölçüsünde olması gerekir. Dönüşüm hafiflik ve hızlanma kazandırır, ancak zincir ömrü kısalabilir; yüksek güçlü motosikletlerde zincirin dayanım değerine dikkat edilmelidir.
Sık sorulan sorular
520 yerine 525 zincir takabilir miyim?
Hatve aynı olsa da genişlik farklıdır; 525 zincir 520 dişliye oturmaz. Zincir ölçüsünü değiştirmek için ön ve arka dişliyi de aynı ölçüde değiştirmek gerekir (520 dönüşümü gibi).
Zincir ne zaman değişmeli?
Ayar payı sona erdiğinde, zincir arka dişlinin arkasından elle belirgin şekilde çekilebildiğinde, bölgesel gerginlik ve gevşeklik oluştuğunda ya da baklalar sıkışıp paslandığında değiştirilmelidir.
Bakla sayısını yanlış seçersem ne olur?
Kısa zincir takılamaz; uzun zincir ise ayar payına sığmaz. Doğru bakla sayısını kılavuzdan ya da zincir boyu hesaplayıcıyla belirleyin.
Zincir ne kadar dayanır?
Zincir ömrü; zincir tipine, motor gücüne, sürüş tarzına ve en çok da bakıma bağlıdır. Düzenli temizlenip yağlanan ve doğru gerginlikte tutulan bir O-ring zincir, bakımsız bir zincire göre çok daha uzun ömürlüdür. Kesin bir kilometre yerine düzenli olarak uzama ve dişli aşınmasını kontrol edin.
Motorsiklet Parçası editör ekibi
Motosiklet yedek parçası ve bakım konusunda uzman ekibimiz, yazıları sahada karşılaştığımız soru ve arızalardan derler.
